Kwestia sposobu sprecyzowania kar umownych jest jednym z najczęściej pojawiających się pytań od naszych klientów. Zagadnienie to pojawia się najczęściej w dwóch momentach związanych z realizacją umowy. Po pierwsze na etapie sporządzania tej umowy, kiedy strony chcą odpowiednio zabezpieczyć swoje interesy, ale nie do końca wiedzą jak zrobić to skutecznie. Po drugie, w momencie, kiedy jedna ze stron nie wywiązuje się z umowy
i pojawia się pytanie, czy może być naliczona kara umowna, a jeśli tak, to jak to zrobić. Niestety często okazuje się, że umowa nie przewiduje kary za dane naruszenie, albo zapisy są na tyle nieprecyzyjne, że kontrahent nie wie, jak ma naliczyć karę umowną i czy w ogóle może to zrobić.

Jak skutecznie zastrzec karę w umowie.

Nie ma jednej sprawdzonej formuły odpowiedniego zastrzeżenia kary w umowie. To bowiem, jak sformułujemy zapisy, zależy od istoty samej umowy i tego, co stanowi jej przedmiot. Inaczej zatem będą sformułowane kary w umowie o dzieło, inaczej w umowie o świadczenie usług, a jeszcze inaczej w umowie o roboty budowlane.

To specyfika danej umowy, a także interes stron, wyznaczają to, jakie kary umowne powinny być przewidziane w treści umowy.
Poniżej przedstawiamy Wam natomiast kilka najważniejszych kwestii, o których należy pamiętać w przypadku wszystkich umów.

Kiedy można zastrzec karę umowną.

Po pierwsze należy pamiętać, jest to, że kary umowne nie mogą się odnosić do świadczeń pieniężnych. Jeżeli zatem jedna ze stron jest zobowiązana do zapłaty wynagrodzenia, to w przypadku niewywiązania się przez nią z tego obowiązku, druga strona nie może naliczyć kary umownej. W takiej sytuacji nalicza się po prostu odsetki od należności nie uregulowanej w terminie.

Co zabezpiecza kara umowna.

Można zastrzec karę umowną na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy.
Są to zatem sytuacje, w których strona zobowiązana do wykonania zobowiązania niepieniężnego, albo w ogóle nie zrealizuje przedmiotu umowy, albo realizuje go, ale nie w sposób przewidziany umową. Najczęstszym przypadkiem nienależytego wykonania umowy jest niedochowanie terminu jej wykonania.

O czym należy pamiętać precyzując zapisy umowne.

Oprócz tego, że kara umowna może być ustalona jedynie w odniesieniu do zobowiązań niepieniężnych, zastrzegając karę umowną należy również określić jej wysokość. W praktyce najczęściej pojawiają się dwa sposoby określenia tej kary. Po pierwsze może być ona ustalona w konkretnej kwocie, po drugie może być ona określona procentowo, w stosunku do wysokości wynagrodzenia. To, w jaki sposób ustalicie tą karę w swojej umowie, zależy od tego, jakie naruszenie miało miejsce.

Precyzując zapisy dotyczące kar umownych należy również pamiętać, że wysokość tej kary nie musi być uzależniona od wysokości szkody, jaką może ponieść jedna ze stron umowy.
Tym niemniej należy pamiętać, że umowa zawsze zawierana jest z zamiarem osiągnięcia konkretnego celu gospodarczego. Dlatego kary umowne powinny stanowić realną sankcję dla wykonawcy umowy i zabezpieczać interes jego kontrahenta.

Czy kara umowna może być za wysoka?

Co do zasady nie ma ograniczenia wysokości zastrzeżonych kar umownych. Jednakże w przypadku powstania sporu pomiędzy stronami oraz skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego, sąd może zmiarkować naliczoną karę umowną. W takiej sytuacji sąd będzie brał pod uwagę to, w jakiej części umowa została zrealizowana oraz to, czy kara umowna nie jest rażąco wygórowana. Z uwagi na to, że przepisy nie precyzują pojęcia nadmiernego wygórowania kary umownej, ustalenie tej kwestii leży w gestii sądu, który może kierować się chociażby taką przesłanką jak niewspółmierność kary umownej w stosunku do wynagrodzenia.

Jak skutecznie zastrzec karę umowną.

Podsumowując, pamiętaj, że kara umowna:

  1. może dotyczyć jedynie zobowiązań niepieniężnych,
  2. musi być zastrzeżona w określonej wysokości.

Ponadto, aby możliwe było faktyczne skorzystanie z możliwości  naliczenia kary umownej, pamiętaj, że:

  1. powinieneś powiązać karę umowną z konkretnym i jasno sprecyzowanym w umowie naruszeniem;
  2. powinieneś wskazać, od jakiego momentu i do kiedy kara może być naliczana.

 

Jeśli interesuje Cię poruszone przez nas zagadnienie zapraszamy Cię do innych naszych artykułów poświęconych karom umownym.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w sprecyzowaniu zapisów umownych dotyczących kary umownej, albo zastanawiasz się, czy możesz naliczyć kontrahentowi karę umowną, skontaktuj się z nami: https://iblkancelaria.pl/kontakt/

Spodobał Ci się nasz artykuł? Polub naszą stronę na facebooku @iblkancelaria lub kliknij w ikonkę obok. Dla Ciebie to tylko chwila, a dla nas ważna informacja, że podoba Ci się nasza praca i potężna motywacja do dalszej pracy. Możesz także zaobserwować nasz profil na instagramie i być na bieżąco z treściami, które publikujemy. Do zobaczenia!